1960 başlarında savaştan çıkmış, fakir bir tarım ülkesi olan Güney Kore, 1962'de başlatılan ihracat amaçlı kalkınma planı çerçevesinde bugün dünyada ve Uzak Doğuda sosyal ve ekonomik gelişmesinin başarılılığı açısından örnek gösterilecek bir ülkedir. Dalgalanmalar yaşamakla birlikte GSYIH 1963-1990 aralığında ortalama yıllık %9 büyüme kaydetmiştir. Güney Kore'nin gelişmesinin en önemli göstergesi ihracat konusundaki büyük başarısıdır ki, Güney Kore 2001 yılında dünyanın en büyük 13. ihracatçısı konumundaydı.
1998 yılında Uzak Doğuda gerçekleşen krizden sonra ekonomisini genel itibariyle toparlamış ve kriz öncesinden daha yüksek bir büyüme hızı yakalamış durumdadır. 1998'de %6,7 düşüş gösteren GSYIH, 1999'da kendini toparlayarak, %10'un üzerinde artış göstermiştir. Güney Kore 2000 yılında da %9,2, 2001 yılında ise 3,3 oranında büyümüştür. GSYIH'nin 2002 yılında %5,0 ve 2003 yılında %4,6 büyümesi beklenmektedir. 1999-2000'e göre düşük olan bu büyüme oranlarının nedeni en büyük ihraç pazarı olan ABD ekonomisindeki kötüye gidiş görüntüsüdür.
Güney Kore'de kriz sonrası tekrar 400 milyar ABD$ GSYIH seviyesi asılmıştır ve kişi başına milli gelir de 10 bin dolara yaklaşmaktadır. Bu gelişme hızı ve istikrarıyla 2005 yılında G-8'ler içinde yer almayı hedeflemektedir.
2000 a
2001 a
2002 b
2003 b
Reel GSYIH Büyümesi (%)
9,2
3,3
5,0
4,6
İşsizlik (%)
4,1
3,7
3,5
3,0
Enflasyon (%, Ortalama)
2,3
4,1
2,6
2,6
İhracat (fob, milyar $)
175,8
151,4
160,7
176,1
İthalat (fob, milyar $)
159,2
138,0
153,2
169,3
Cari İşlemler Dengesi (milyar $)
11,0
8,6
4,9
5,0
Dış Borç (yıl sonu, milyar $)
123,7c
116,2 c
114,0
112,9
Döviz kuru (Won/ABD$, ort.)
1131,0
1291,0
1292,0
1210,0
Kriz sonrasında en hızlı kendini toparlama imalat sanayinde olmuştur. Bu artış özellikle artan dış talep, iç tüketim talebinde canlanma ve yerel yatırımlardan kaynaklanmıştır. İmalat sanayinin gelişmesinde en etkili sektörler ise bilgi teknolojileri ve ileri teknolojidir. İnşaat sektörü son yıllarda GSYIH içindeki payında azalma görülen önemli bir sektördür.
1980'lerin sonuna kadar imalat sanayi GSYIH içinde yükselen bir paya sahipti (Örneğin 1973'teki ¼ paya karşın 1988'de neredeyse 1/3'tür.). Buna karşın tarım, ormancılık ve balıkçılığın GSYIH içindeki payı çeyrekten %10'a düşmüştür. Fakat 1988'den beri tarım, ormancılık ve balıkçılığın payı düşmeye devam ederken (2001'de %4,5), imalat sanayinin payı %30 civarında kalmıştır.
1997-2001 yılları arasında imalat sanayi kötü bir performans göstermesine rağmen imalat yönünden gerçek katma değer ayni dönemde yıllık ortalama %7,4 artmıştır (1997-2001 döneminde ekonominin bütününde yıllık ortalama %4,1 büyüme olmuştur.). Güney Kore şimdiye kadar ihmal ettiği hizmetler sektörünün son yıllarda öneminin farkına varmıştır. Bunun göstergesi olarak 1997-2001 döneminde toplam işgücü içinde hizmetler sektöründe çalışanların payı %66'dan %70'e yükselmiştir. Bu oran gösteriyor ki imalat ağırlıklı olan Güney Kore ekonomisi artık hizmet ağırlıklı olmuştur.
Güney Kore ekonomisindeki bir başka önemli görüntü de uluslararası ticarete büyük oranda bağlı olmasıdır. 2001 yılında ihracat GSYIH'nin %37,7'sine denktir. Oysa 1970'lerin başında bu oran %10 civarındaydı. Bu oran 2000 yılında Japonya'da %9,7, ABD'de ise %7,8 idi. Toplam dış ticaret 2001 yılında GSYIH'nin %72,8'ine denk gelmektedir ki bu oran Tayvan ile benzerlik göstermesine rağmen Japonya ve ABD'ye göre çok yüksektir.
Güney Kore ekonomisi için ayırt edici bir özellik de chaebol denilen dev şirketlerin ekonomideki baskın pozisyonudur. 1995'te (mevcut son veriler) en büyük 30 chaebol, Güney Kore GSYIH'nin %16'sini üretiyordu, imalat katma değeri içinde %41 ve ihracatın içinde %50 paya sahipti. 30 büyük chaebol içinde 4 büyük grup Hyundai, Samsung, Daewoo ve LG açıkça öne çıkmaktadırlar ve GSYIH'nin %9'unu üretmektedirler.
Güney Kore'nin "chaebol"leri sıklıkla Japonya’nın "keiretsu" is gruplarıyla karsılaştırılır. Fakat bu ikisi arasında iki belirgin farklılık vardır. Birincisi, "chaebol"ler hala çoğunlukla kurucu aileler tarafından kontrol edilmesine rağmen "keiretsu"lar profesyonel yöneticiler tarafından yönetilir. İkincisi, Güney Kore hükümetinin "chaebol"lerin özel banka sahibi olmasını engellemesine rağmen Japonya'daki "keiretsu"lar bağlı bir banka ile çalışırlar.
1999 yılı başından beri sürekli yükseliş gösteren özel tüketim, 2000 yılında %7,1 artış göstermiştir. Gerileyen issizlik oranı, borsadaki gelişme ve genel olarak ekonominin istikrar kazanması iç piyasadaki canlanmanın temel sebepleri olarak görülmektedir. Özellikle dayanıklı tüketim mallarında (otomobiller, cep telefonları, bilgisayarlar ve mobilya), lüks tüketim mallarında ve turizm harcamalarında ciddi artışlar görülmüştür. Yurtdışına tatil için gitme %90 artış göstermiştir.
Enflasyon
1999'da %1'in altında kalan enflasyon 2000 yılında yükselme eğilimine girmiş ve yıllık %2,3 olarak gerçekleşmiştir. 2001 yılında enflasyon oranını yükselmeye devam ederek yıl sonunda yıllık enflasyon rakamı %4,1 olarak gerçekleşmiştir. Bunun sebebi Won cinsinden artan ihracat ve ithalat fiyatlarıdır. Yakıt ve sağlık hizmetleri sektöründeki hızlı fiyat artışları enflasyonu körüklemiştir. 2002 yılında ise enflasyon oranı düşerek %2,6 olmuştur.
1998 yılında Uzak Doğuda gerçekleşen krizden sonra ekonomisini genel itibariyle toparlamış ve kriz öncesinden daha yüksek bir büyüme hızı yakalamış durumdadır. 1998'de %6,7 düşüş gösteren GSYIH, 1999'da kendini toparlayarak, %10'un üzerinde artış göstermiştir. Güney Kore 2000 yılında da %9,2, 2001 yılında ise 3,3 oranında büyümüştür. GSYIH'nin 2002 yılında %5,0 ve 2003 yılında %4,6 büyümesi beklenmektedir. 1999-2000'e göre düşük olan bu büyüme oranlarının nedeni en büyük ihraç pazarı olan ABD ekonomisindeki kötüye gidiş görüntüsüdür.
Güney Kore'de kriz sonrası tekrar 400 milyar ABD$ GSYIH seviyesi asılmıştır ve kişi başına milli gelir de 10 bin dolara yaklaşmaktadır. Bu gelişme hızı ve istikrarıyla 2005 yılında G-8'ler içinde yer almayı hedeflemektedir.
2000 a
2001 a
2002 b
2003 b
Reel GSYIH Büyümesi (%)
9,2
3,3
5,0
4,6
İşsizlik (%)
4,1
3,7
3,5
3,0
Enflasyon (%, Ortalama)
2,3
4,1
2,6
2,6
İhracat (fob, milyar $)
175,8
151,4
160,7
176,1
İthalat (fob, milyar $)
159,2
138,0
153,2
169,3
Cari İşlemler Dengesi (milyar $)
11,0
8,6
4,9
5,0
Dış Borç (yıl sonu, milyar $)
123,7c
116,2 c
114,0
112,9
Döviz kuru (Won/ABD$, ort.)
1131,0
1291,0
1292,0
1210,0
Kriz sonrasında en hızlı kendini toparlama imalat sanayinde olmuştur. Bu artış özellikle artan dış talep, iç tüketim talebinde canlanma ve yerel yatırımlardan kaynaklanmıştır. İmalat sanayinin gelişmesinde en etkili sektörler ise bilgi teknolojileri ve ileri teknolojidir. İnşaat sektörü son yıllarda GSYIH içindeki payında azalma görülen önemli bir sektördür.
1980'lerin sonuna kadar imalat sanayi GSYIH içinde yükselen bir paya sahipti (Örneğin 1973'teki ¼ paya karşın 1988'de neredeyse 1/3'tür.). Buna karşın tarım, ormancılık ve balıkçılığın GSYIH içindeki payı çeyrekten %10'a düşmüştür. Fakat 1988'den beri tarım, ormancılık ve balıkçılığın payı düşmeye devam ederken (2001'de %4,5), imalat sanayinin payı %30 civarında kalmıştır.
1997-2001 yılları arasında imalat sanayi kötü bir performans göstermesine rağmen imalat yönünden gerçek katma değer ayni dönemde yıllık ortalama %7,4 artmıştır (1997-2001 döneminde ekonominin bütününde yıllık ortalama %4,1 büyüme olmuştur.). Güney Kore şimdiye kadar ihmal ettiği hizmetler sektörünün son yıllarda öneminin farkına varmıştır. Bunun göstergesi olarak 1997-2001 döneminde toplam işgücü içinde hizmetler sektöründe çalışanların payı %66'dan %70'e yükselmiştir. Bu oran gösteriyor ki imalat ağırlıklı olan Güney Kore ekonomisi artık hizmet ağırlıklı olmuştur.
Güney Kore ekonomisindeki bir başka önemli görüntü de uluslararası ticarete büyük oranda bağlı olmasıdır. 2001 yılında ihracat GSYIH'nin %37,7'sine denktir. Oysa 1970'lerin başında bu oran %10 civarındaydı. Bu oran 2000 yılında Japonya'da %9,7, ABD'de ise %7,8 idi. Toplam dış ticaret 2001 yılında GSYIH'nin %72,8'ine denk gelmektedir ki bu oran Tayvan ile benzerlik göstermesine rağmen Japonya ve ABD'ye göre çok yüksektir.
Güney Kore ekonomisi için ayırt edici bir özellik de chaebol denilen dev şirketlerin ekonomideki baskın pozisyonudur. 1995'te (mevcut son veriler) en büyük 30 chaebol, Güney Kore GSYIH'nin %16'sini üretiyordu, imalat katma değeri içinde %41 ve ihracatın içinde %50 paya sahipti. 30 büyük chaebol içinde 4 büyük grup Hyundai, Samsung, Daewoo ve LG açıkça öne çıkmaktadırlar ve GSYIH'nin %9'unu üretmektedirler.
Güney Kore'nin "chaebol"leri sıklıkla Japonya’nın "keiretsu" is gruplarıyla karsılaştırılır. Fakat bu ikisi arasında iki belirgin farklılık vardır. Birincisi, "chaebol"ler hala çoğunlukla kurucu aileler tarafından kontrol edilmesine rağmen "keiretsu"lar profesyonel yöneticiler tarafından yönetilir. İkincisi, Güney Kore hükümetinin "chaebol"lerin özel banka sahibi olmasını engellemesine rağmen Japonya'daki "keiretsu"lar bağlı bir banka ile çalışırlar.
1999 yılı başından beri sürekli yükseliş gösteren özel tüketim, 2000 yılında %7,1 artış göstermiştir. Gerileyen issizlik oranı, borsadaki gelişme ve genel olarak ekonominin istikrar kazanması iç piyasadaki canlanmanın temel sebepleri olarak görülmektedir. Özellikle dayanıklı tüketim mallarında (otomobiller, cep telefonları, bilgisayarlar ve mobilya), lüks tüketim mallarında ve turizm harcamalarında ciddi artışlar görülmüştür. Yurtdışına tatil için gitme %90 artış göstermiştir.
Enflasyon
1999'da %1'in altında kalan enflasyon 2000 yılında yükselme eğilimine girmiş ve yıllık %2,3 olarak gerçekleşmiştir. 2001 yılında enflasyon oranını yükselmeye devam ederek yıl sonunda yıllık enflasyon rakamı %4,1 olarak gerçekleşmiştir. Bunun sebebi Won cinsinden artan ihracat ve ithalat fiyatlarıdır. Yakıt ve sağlık hizmetleri sektöründeki hızlı fiyat artışları enflasyonu körüklemiştir. 2002 yılında ise enflasyon oranı düşerek %2,6 olmuştur.
